نگاهی به کتاب نصیرالدین طوسی، پایه‌گذار کلام فلسفی

کتاب «نصیرالدین طوسی، پایه‌گذار کلام فلسفی» نوشته عبدالأمیر اعسم ترجمه محمد باهر به همت نشر شایا راهی بازار کتاب شده است.

نصیرالدین ابوجعفر محمد‌بن محمد‌بن حسن طوسی (۵۹۷ ـ۶۷۲ق/ ۱۲۰۱ ـ ۱۲۷۴م) از بزرگ‌ترین و تاثیرگذارترین دانشمندان و فیلسوفان دوران اسلامی است که آثار و نوشته‌های زیادی را در علوم مختلف از خود بر جای نهاده است و با تاسیس مراکز علمی نقشی مهم و بنیادین در حفظ و احیای علم در تمدن اسلامی داشته است.

درباره نصیرالدین طوسی تاکنون پژوهش‌ها و کتاب‌هایی به زبان‌های مختلف به چاپ رسیده، و در ایران نیز چندین کتاب و مقاله پیرامون آثار و زندگی این شخصیتِ کم‌مانند، تالیف و یا ترجمه شده است. با این حال، شناخت شخصیت طوسی و درون‌مایه آثار و فعالیت‌های علمی او نیازمند پژوهش‌های بیشتر و تحقیقات گسترده‌تر است و در واقع با توجه به گستردگی آثار طوسی و نیز زندگی پر فراز و نشیب او، آگاهی‌های ما درباره او بسیار اندک است. از همین رو بایسته است افزون بر پژوهش در زوایای مختلف زندگی و آثار طوسی، دست‌کم مهمترین پژوهش‌های منتشر شده به زبان‌های مختلف در گوشه و کنار جهان، به زبان فارسی ترجمه شود تا از این رهگذر هم بهره‌گیری از این پژوهش‌ها برای فارسی‌زبانان بهتر فراهم شود، و هم زمینه نقد و بررسی آن‌ها و در نتیجه شناخت و آگاهی‌ بیشتر درباره طوسی امکان‌پذیر شود.

کتاب نصیرالدین طوسی پایه‌گذار کلام فلسفی ترجمه یکی از همین آثار است که به زبان عربی نوشته شده و می‌تواند برای پژوهشگران و خوانندگان فارسی‌زبان سودمند و دارای نکات و فواید تازه باشد، و در عین حال زمینه نقد و بررسی برخی از دیدگاه‌ها درباره نصیرالدین طوسی را فراهم آورد.

اصل این اثر به زبان عربی الفیلسوف نصیرالدین الطوسی، موسس المنهج الفلسفی فی علم الکلام الإسلامی نام دارد، و نخستین‌بار در سال ۱۹۷۵م و سپس در سال ۱۹۸۰م با تجدید نظر و اضافاتی در بیروت (دارالأندلس) منتشر شده است، و ترجمه فارسی آن بر پایه چاپ دوم آن صورت پذیرفته است.

این اثر در هشت فصل به شرح زیر سامان یافته است:
فصل نخست: کتاب‌شناسی پژوهش درباره طوسی و آثار او؛
فصل دوم: تولد، تحصیل و نگارش آثار اسماعیلی؛
فصل سوم: متفکر و سیاستمدار دولت مغول؛
فصل چهارم: شخصیت نصیرالدین طوسی؛
فصل پنجم: آثار و نگاشته‌های نصیرالدین طوسی؛
فصل ششم: جایگاه علمی نصیرالدین طوسی؛
فصل هفتم: دیدگاه‌های فلسفی نصیرالدین طوسی؛
فصل هشتم: جایگاه فلسفی ـ کلامی نصیرالدین طوسی؛

درباره نویسنده

نویسنده این اثر، دکتر عبدالأمیر اعسم (۱۹۴۰ـ ۲۰۱۹م) از نویسندگان عراقی و  فارغ‌التحصیل رشته فلسفه از دانشگاه کمبریج انگلستان است، و پایان‌نامه دکتری خود را زیر نظر آرتور جان آربری، خاورشناس پرآوازه و رئیس بخش پژوهش‌های شرقی، در سال ۱۹۷۲م به انجام رسانده است، و در دوران زندگی خود، افزون بر تلاش بسیار برای گسترش اندیشه فلسفی در مراکز علمی و دانشگاهی عراق، آثاری را نیز در زمینه تاریخ و فلسفه منتشر کرده است که برخی از این آثار عبارتند از:

 

ـ تاریخ ابن‌‌الریوندی الملحد (بیروت، درالآفاق الجدیده، ۱۹۷۵م)؛
ـ ابن‌الریوندی فی المراجع العربیه الحدیثه (بیروت، دار الآفاق الجدیده، ۱۹۷۸ـ ۱۹۷۹م)؛
ـ أبوحیّان التوحیدی .. کتاب المقابسات (بیروت، دار الأندلس للطباعه والنشر والتوزیع، ۱۹۸۰م)؛
ـ المصطلح الفلسفی عند العرب (بیروت، المؤسّسه العربیه للدراسات والنشر والتوزیع، ۱۹۹۷م)؛
ـ الفیلسوف الغزّالی إعاده تقویم لمنحنی تطوّره الروحی، (قاهره، دار قباء للطباعه والنشر والتوزیع، ۱۹۹۸م)؛
ـ دراسات فی الاستشراق (دمشق، دار الفرقد للطباعه والنشر والتوزیع، ۲۰۱۱م)؛
ـ من تاریخ الفلسفه العربیه فی الإسلام (دمشق، دار الفرقد للطباعه والنشر والتوزیع، ۲۰۱۱م)؛
ـ الرسائل الفلسفیه الصغری [للفارابی] (دمشق، التکوین للطباعه والنشر والتوزیع، ۲۰۱۲م)؛
ـ مقاربات فلسفیه فی تشریح العقل عند العرب (مصر، الهیئه العامه لقصور الثقافه، ۲۰۱۶م)؛
ـ من أعلام الفکر العراقی المعاصر (امّان، دار دجله، ۲۰۱۷م).

کتاب «نصیرالدین طوسی، پایه‌گذار کلام فلسفی» نوشته عبدالأمیر اعسم ترجمه محمد باهر در ۲۰۶ صفحه از سوی نشر شایا به بهای ۸۰ هزار تومان راهی بازار کتاب شده است.

مطالب مرتبط
درج دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.