نهاد مالی مذهب و دوری از امور خیریه

سیداکبر موسوی

دیروز از دوستی شنیدم که مداح جوانی را دعوت کرده‌اند و برای هر شب مداحی دو میلیون تومان به او می‌دهند. من برای نخستین بار نام مداح را می‌شنیدم. این ارقام و حتی بسیار بالاتر از این، در میان دیگر مداحان و منبریان بارها گفته شده است.

سخن از دستمزد مداحان نیست. اسلام احکامی دارد که مربوط به مال است؛ خمس، زکات، انفال، کفارات و توصیه به کمک فقرا و مساکین و … وقتی به محل مصرف این اموال نگاهی می‌کنیم، امور خیریه نقش پررنگی دارند. کمک به فقرا، مساکین، مسافران در راه مانده، بدهکاران، آزادی بردگان بارها تأکید شده است. این احکام و دستورات به گونه‌ای است که می‌توان ادعا کرد دین خود را در جایگاه یک نهاد خیریه بزرگ قرار داده است و در صدد نفی فقر و محرومیت و زدودن رنج‌های اقتصادی انسان است. این امری روشن است و نیازی به بازگویی ندارد. مساجد و مجالس مذهبی همیشه محلی برای کمک‌های خیریه و فعالیت‌های انسان‌دوستانه بوده است.
از دیگر سو، اقامه مجالس مذهبی نیازمند هزینه‌های مالی است. ساخت مساجد و تکایا، برگزاری مجالس عزا و جشن‌های مذهبی مخارجی دارد که همواره از سوی متدینان تأمین شده است. میان هزینه‌های مجالس مذهبی و امور خیریه تقابلی نیست و حتی یاریگر هم بوده‌اند. مجالس مذهبی محلی برای جمع‌آوری کمک‌های خیریه و ترویج و تشویق آن بوده است.
مشکل از جایی آغاز می‌شود که پول‌هایی که می‌تواند خرج امور خیریه شود، به سمت مجلل شدن اماکن و مجالس مذهبی می‌رود. این تصویر که در روستایی فقیر، امامزاده‌ای مجلل باشد، یا در مجلس وعظ و مداحی واعظان و مداحان گران‌قیمت فقرای محتاج به نان شب نشسته باشند، موافق با دستورات مذهب نیست. نمی‌توان گلدسته‌های بزرگ و پرخرج برخی مساجد را با فقر و نداری و دیگر رنج‌های اقتصادی مردم جمع کرد. در آموزه‌های دینی ـ و البته انسانی ـ برطرف کردن رنج‌های انسان مقدم بر تزیین و مجلل کردن اماکن و مجالس مذهبی است. حتی در روایات از تزیین و مجلل کردن مساجد نهی شده است.
این نوشته بدین معنا نیست که اماکن مذهبی ساخته نشود و مجالس مذهبی برپا نگ4ردد. اماکن و مجالس مذهبی خود همواره نهادی خیریه بوده‌اند و ساخت و برپایی آنها به مثابه تشکیل نهادی خیریه بوده است. سخن این است که نباید به نام برپایی شعایر از امور خیریه فاصله گرفت و به سمت تزیینات غیرضروری و مجلل کردن و خرج‌های نامعقول رفت.

دیروز از دوستی شنیدم که مداح جوانی را دعوت کرده‌اند و برای هر شب مداحی دو میلیون تومان به او می‌دهند. من برای نخستین بار نام مداح را می‌شنیدم. این ارقام و حتی بسیار بالاتر از این، در میان دیگر مداحان و منبریان بارها گفته شده است.

منتشرشده: ۱
  1. عالی بود

درج دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.